Cariës, koolhydraten en micronutriënten

Op uitnodiging van Colgate kwam enige tijd (een jaar!) geleden een grote groep Internationale wetenschappers bij elkaar. Zij formuleerde antwoorden op de volgende vragen:

  • Heeft voeding invloed op het ontstaan van cariës?
  • En zo ja, wat zijn de belangrijkste voedingsfactoren die hier aan bijdragen?

Grappig dat deze basis vraag nog gesteld werd. Ik zou zeggen: dat bewijs is onomstotelijk. En dat vinden de wetenschappers ook. Zij zeggen dat er op basis van 100 jaar onderzoek geen enkele twijfel bestaat dat fermenteerbare koolhydraten (mono-en disachariden) een rol spelen bij het ontstaan van cariës.

De wetenschappers geven aan dat het bewijs zo sterk is dat het uitvoeren van nieuw onderzoek naar de invloed van frequentie, hoeveelheid en duur van blootstelling van het gebit aan fermenteerbare koolhydraten op het ontstaan van caries onetisch is.

Er worden heel veel dingen geschreven in het artikel die algemeen bekend zijn. Maar wat interessant is, is dat de wetenschappers het schrappen van suikers uit het huidige dieet ondersteunen!   De wetenschappers geven aan dat zij denken dat het moeilijk is voor mensen om een maximale hoeveelheid van 5-10 En% per dag (25 -50 gram suiker per 2000 kcal per dag) te halen…

Het is moeilijk voor veel mensen minder suiker te eten, daar weet ik als diëtist alles van. Toch had ik graag gelezen welke ideeën deze beroemde wetenschappers hier over hebben. Welke publieke interventies (zoals suikertaks) achten zij noodzakelijk?

 

Als zorgverleners kunnen we in ieder geval beginnen met het standaard adviseren van deze regels om de hoeveelheid suiker in de dagelijkse voeding te verlagen:

  • -drink geen suikerrijke dranken (inclusief sappen)
  • -gebruik geen kant-en-klaar voedsel en voedsel uit de fabriek
  • -geniet van koekjes, taart en snoep op verjaardagen en feestdagen
  • -kies als tussendoortje groente of vers fruit (maximaal 400 gram per dag) en maximaal 25 gram gedroogd fruit per dag

 

 

Micronutriënten

Verder geven de wetenschappers aan dat een tekort aan vitamine D, calcium, fosfaat en vitamine K een negatief effect op de remineralisatie van het gebit, de tand-kwaliteit en de grootte. Mogelijk beïnvloeden tekorten aan deze micronutriënten, via andere mechanismen,  ook het cariës-risico in een latere fase van ons leven.

Een mogelijk mechanisme

Hieronder leg ik een mogelijk mechanisme uit aan de hand van zink ( zink wordt niet genoemd door de wetenschappers). Op basis van de fysiologie zou je kunnen beredeneren dat een tekort aan zink de werkzaamheid van het zinkafhankelijke buffer-enzym koolzuur-anhydrase beïnvloedt en daarmee de bescherming van het gebit tegen zuuraanvallen.

 

Een hypothese

De gevoeligheid om cariës te ontwikkelen verschilt per persoon. Daaraan liggen verschillende factoren ten grondslag. Mogelijk is het aantal zoetmomenten dat speeksel kan bufferen afhankelijk van de micronutriënten status. Wat zou kunnen inhouden dat iemand met een tekort aan bepaalde micronutriënten maar maximaal 3 zoet/eetmomenten kan gebruiken en iemand met een perfecte micro nutriënten-status meer dan 7. Onderzoek zal deze hypothese moeten bewijzen.  maar gezonde voeding adviseren, die zorgt voor een optimale inname van micronutriënten, kan altijd.

Bron en inspiratie: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/jcpe.12685