Vraag uit de praktijk over zuivel

Ik ontving de volgende vraag:

Tijdens een bezoek aan mijn mondzorgverlener, meldde ze dat karnemelk, yoghurt en Optimel slecht waren voor het gebit “omdat er ook suiker in zat.”

Moet ik nu stoppen met het gebruik van zuivel?

In het kort: Nee, hieronder lees je meer over de achtergrond van dit advies.

De volgende 5 voedingsfactoren beïnvloeden de cariës-activiteit:

  1. De cariogeniteit van de koolhydraten
  2. Een hoge frequentie van suiker(houdende voedingsmiddelen) over de dag;
  3. De consumptietijd en verblijfsduur in de mond;
  4. Het ontbreken van stimulatie van speeksel (door kauwen);
  5. Hogere gemiddelde suikerinname per persoon per jaar.
(Bron: E-learning voeding en mondgezondheid )

Als we naar aanleiding hiervan een antwoord formuleren komen we op het volgende uit:

Lactose

Van alle mono-en disachariden (suikers) is lactose het minst cariogeen. Van alle producten met mono-en disachariden is zuivel dus het minst cariogeen. Daarnaast bevat zuivel ook nog beschermende factoren zoals fosfaat en calcium.

Consumptie

Ongezoete zuivel is laag cariogeen. Er zijn geen aanwijzingen dat 1-2 consumpties zuivel zoals kwark/yoghurt naturel, kefir naturel of karnemelk  tijdens een van de zeven momenten tot een hoger cariës risico leidt. Langdurige blootstelling van het gebit aan lactose (lange consumptietijd) verhoogt wel het risico. Denk hierbij aan een zuigfles gevuld met melk.

Ongezoete zuivel

De totale hoeveelheid suiker is van invloed op de totale cariogeniteit van de voeding. Een voeding met veel mono-en disachariden (het huidige gebruikte Westerse dieet) verhoogt het risico op cariës. Verlagen van de totale hoeveelheid suiker in de voeding heeft een gunstig effect op het cariës-risico. Het advies is daarom om geen gezoete producten, waaronder gezoete zuivel te gebruiken.

Geen zuivel

Wil je geen zuivel gebruiken. De cariogeniteit van zuivelvervangers is vaak hoger. Ze bevatten mono-en disachariden die cariogener zijn en ook kan het plakkerig zijn (denk bijvoorbeeld aan rijstdrank). Let bij een voeding zonder zuivel op voldoende inname van andere bronnen van met name vitamine B12 en calcium.

Voorbeeld voeding met weinig suikers

Een voorbeeld van een voeding met weinig mono-en disachariden en (geen toegevoegde suikers) is de voedingspiramide. Download de gratis voedingspiramide-folders om je cliënten een voorbeeld voeding mee te geven. Werk je liever met de Schijf van Vijf, kijk dan op de site van het voedingscentrum.