Preventie mondholtekanker: Eet meer en minder.

Wetenschappers van het Maastricht UMC+ en de Universiteit Maastricht hebben de relatie tussen groente, fruit en verschillende voedingsstoffen en het risico op hoofd-halskanker onderzocht. Voor het onderzoek zijn gegevens geanalyseerd uit de Nederlandse Cohort Studie (NLCS). Deze studie bevat gegevens over ruim 120.000 Nederlanders tussen de 55 en 69 jaar die sinds 1986 zijn gevolgd. De resultaten van de studie zijn verschenen in het American Journal of Clinical Nutrition.

Preventie

De (mond)zorgverlener speelt een rol bij de preventie. Met ruim 1.000 nieuwe gevallen per jaar is mondholte-kanker de meest voorkomende vorm van hoofd-halskanker in Nederland. Mondholte-kanker komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen, neemt het aantal nieuwe gevallen per jaar bij vrouwen sterker toe, ruim 45 % in 10 jaar tijd. Bij mannen steeg het aantal nieuwe gevallen met 16 procent.

In deze blog daarom enkele praktische tips ter preventie van hoofd-halskanker.

Groente en fruit:

 

De Maastrichtse onderzoekers hebben aangetoond dat vitamine C uit groente en fruit de kans op mondholtekanker aanzienlijk kan verlagen.

De meeste Nederlanders, dus ook uw cliënten eten onvoldoende groente en fruit. Hier enkele tips voor het verhogen van de groente-en fruit consumptie:

  • Zorg altijd voor groente in de diepvries.
  • Begin bij het bedenken van de avondmaaltijd met groente.
  • Zorg dat je bord bij het avondeten voor de helft uit groente bestaat.
  • Drink groentesap als tussendoortje
  • Eet groentesoep of salade als aanvulling op de lunch
  • Eet (goed gevulde) groentesoep of een  maaltijdsalade als lunch
  • Versier je brood met extra rucola, alfalfa, tuinkers, tomaat of komkommer op brood
  • Start je dag met fruit (in de yoghurt).
  • Neem voor tussendoor fruit mee naar werk of school.
  • Eet als broodbeleg appel, banaan of aardbeien.
  • Zorg eventueel voor diepvriesfruit in de vriezer.
  • Plan de weekboodschappen: Je hebt voor  1 persoon minimaal 1,5 -2 kg groente en 14-20 stuks fruit nodig hebt.

 

Noten, olie en zaden:

 

Uit dit onderzoek kwamen tevens aanwijzingen voor de gunstige invloed van vitamine E op het voorkomen van mondholte-kanker. Vooral plantaardige voedingsmiddelen die vet bevatten zijn rijk aan vitamine E, zoals noten, zaden en plantaardige oliën.

Tips om dagelijks voldoende vitamine E binnen te krijgen:

  • Eet (afhankelijk van de energiebehoefte) 1-2 handjes rauwe noten (amandelen, hazelnoten, paranoten, walnoten) of pinda’s
  • Gebruik plantaardige (koudgeperste olie) roer een scheutje amandelolie of andere koudgeperste olie door de yoghurt
  • Maak een dressing van koudgeperste olie en azijn, of beter voor de tanden yoghurt.
  • Voeg pijnboompitten of andere zaden toe aan salade of maaltijd.
  • Koop brood met zaden
  • Kies avocado op brood of hummus zelfgemaakt met koudgeperste olijfolie

 

Alcohol:

Alcohol verhoogt het risico op het krijgen van hoofd-halskanker, helemaal in combinatie met roken. Volgens de leefstijl monitor (CBS) drinkt 76,7% van de Nederlandse bevolking van 12 jaar of ouder alcohol.  Ruim 10% is een zware drinker. Je bent een zware drinker als je als man minstens  1 keer per week 6 of meer glazen alcohol op één dag drinkt  of als vrouw 4 of meer glazen alcohol op één dag.

Tips om minder alcohol te consumeren:

  • Drink geen alcohol of in ieder geval niet meer dan één glas per dag.
  • Drink niet dagelijks.
  • Sluit je af voor peer-pressure: Je bent niet minder gezellig als je water drinkt.
  • Drink niet als je problemen hebt en leer een andere coping-strategie aan.
  • Vinden anderen dat je te veel drinkt? Onderzoek hun gelijk.
  • Meer tips
Voorbeeld hoeveelheden voor volwassenen, 4-18 jaar en zwangeren 

Voorlichting over gezonde voeding:

Groente, fruit, noten en alcohol is onderdeel van het totale voedingspakket. Wil je een cliënt inzicht geven in wat hij per dag nodig heeft download onderstaande materialen hier

Meer tips en achtergrond van een gezonde voeding vind je in de voedingspiramide. Meer over voeding en hoofd-halskanker vind je in het boek Voeding en mondgezondheid hoofdstuk 9.